هرچند من علم تاريخ نخوانده ام و علاقه ام به تاريخ نوعي علاقه ذوقي بوده است اما هميشه در خود كشش فراواني نسبت به آگاهي از چند و چون زندگي و رفتار و افكار گذشتگان داشته ام.
در پست هاي قبلي وعده داده بودم كه به فراخور اسنادي تاريخي را به نمايش خواهم گذاشت ليكن پيش از اين كار بايد بگويم ارايه اين اسناد به هيچ وجه به معني پرداخت به موضوعات تاریخی با نگرش علمي نيست بلكه اسناد پراكنده اي است كه هركدام به تناسب خود گوشه اي از گذشته شهر يا كشور ما را نشان مي دهند.
در سال 13۱۸قمري يكي از كارمندان سفارت روسيه كه به همراه فرزندش راهي قزوين مي شود تا به اوضاع اتباع اين كشور رسيدگي كند در خيابان مشرف به بازار قزوين به ادعاي خود آخوندي(نقل به مضمون)را مي بيند كه سوار بر الاغش راه را بر او سد كرده و چون چرخ درشكه در طول مسير لنگ مي زده و مجبور بوده آهسته حركت كند مجبور به توقف مي شود .
به محض توقف چند نفر كه به ادعاي كارمند روس يكي از آنها را دقايقي قبل به همراه آخوند ديده بود كه به وي كمك مي كند نعلينش را پا كند،از پشت حمله كرده پيشكار او را مي زنند و پسر كارمند روس را كشان كشان به داخل قهوه خانه مي برند و ضمن ايراد جرح وسايل گرانقيمت وي را از جيبش مي زنند.
اين سند كه در چهار صفحه تنظيم شده ،پس از ترجمه از زبان روسي با برگ سفارت روسيه و كاردار اين كشور ،مسيو پارلتارنوف، تقديم مقامات ايراني مي شود .مسوولان تصميم به پيگيري مي گيرند و براي جلوگيري از خشم دولت روسيه عده اي را نيز با آزار و شكنجه به عنوان عامل معرفي مي كنند تا اينكه امام جمعه وقت قزوين نامه اي به مركز، تلگراف مي كند و مي خواهد تا ميزان خسارت معلوم شود تا معتمدين شهر بپردازند و توضيح مي دهد كه اين قبيل كارها ناشي از فشار فقر و تنگدستي بر مردم فقير قزوين است نه خصومت ورزي با اتباع خارجي .
من بالشخصه پس از خواندن اين سند با خود فكر مي كردم كه اولا چطور فقر و ناداري و فشار آن بر يك ملت مي تواند تمام معيارهاي ارزشي آنان را تحت الشعاع قرار دهد و مشكلات فراواني را براي بزرگان و نيز خود مردم آن سرزمين ايجاد كند و ديگر اينكه كاش گذشتگان ما نيز همچون اتباع متجاوز روس به جاي چنين واكنش هايي به فكر مستند كردن ظلمي بودند كه بر آنها رفته است.

سربرگ اعتراض تبعه روس به رفتار ي كه در قزوين با اوشده است

شماي كلي سند

قسمتي از سند
بخش ديگري از سند

تلگراف به مشيرالدوله صدراعظم از سوي امام جمعه وقت قزوين

